ူ ေဆာင္းပါးရွင္- ကိုေက်ာ္ထင္

ရုရွားႏွင့္အေမရိကန္ ႏွစ္ႏုိင္ငံစလုံးရွိ အရပ္ဘက္ႏွင့္ စစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို စိန္ေခၚေနေသာ အရာမွာ စစ္ေအးလြန္ကမၻာ၏ ေျပာင္းလဲေနေသာ ႏုိင္ငံတကာ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ၍ လိုလားအပ္ေသာ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးပုံစံအား အေထာက္အကူျပဳေသာ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္း မစ္ရွင္အသစ္အား ရွာေဖြရန္ပင္ျဖစ္သည္၊ စစ္ေအးလြန္ကမၻာ၏ ႏုိင္ငံတကာ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနသည္ မေရမရာ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးသည္လည္း မေရမရာ ပုံစံႏွင့္ပင္ သြားေနေပသည္၊ ဤကဲ့သုိ႔ေသာ အေျခအေနေအာက္တြင္ မူ၀ါဒေရးရာ ေရြးခ်ယ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ စိတ္ကူးစိတ္သန္းမ်ားသည္ အဓိကအေရးႀကီးေသာ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္လႈပ္ရွားသြားမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံးမွ အရပ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ေအာက္ပါလမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ားအား စိတ္ထဲတြင္ ထားရွိသင့္ေပသည္။

ပထမတစ္ခ်က္မွာ သူတို႔အေနျဖင့္ စစ္တပ္အား ပို၍ႀကီးမားေသာ ျပည္တြင္းဆိုင္ရာ အခန္းက႑မွာ တာ၀န္အပ္ႏွင္းျခင္းမ်ဳိးတြင္ သတိထားသင့္ေပသည္၊ သမိုင္းေၾကာင္းအရ ေျပာရလွ်င္ ႏိုင္ငံမ်ားစြာ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ားက အရပ္ဘက္ အာဏာပိုင္မ်ားအား နာခံ၍ ျပည္တြင္းလုံျခံဳေရးဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္အတြင္း တခ်ိန္တည္းတြင္ အစဥ္အလာ ျပည္ပဆိုင္ရာ တိုက္ပြဲလုပ္ငန္း မစ္ရွင္မ်ားကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားရွိႏုိင္ေသာ အခ်ဳိ႕ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ မ်ွတ၍ ေက်နပ္စရာေကာင္းေသာ ပို၍လည္း ေကာင္းမြန္ေသာ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးပုံစံမ်ား ရွိေနေပသည္။ ထိုေၾကာင့္ ရုရွားႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ႏွစ္ႏုိင္ငံစလုံးက အရပ္ဘက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ သူတို႔၏ စစ္တပ္မ်ားအား အပ္ႏွင္းေသာ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္း မစ္ရွင္အမ်ဳိးအစားကို ဘက္ေပါင္းစုံ ခ်င့္ခ်ိန္တြက္ဆ၍ တာ၀န္ေပးသင့္ေပသည္။

အထင္အရွားအားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ သဘာ၀အားျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လူေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ျဖစ္ပ်က္ေသာ ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားတြင္ အသုံးျပဳမႈသည္ သင့္ေတာ္ေသာ္လည္း ျပည္တြင္း လုံၿခဳံေရး၊ အၾကမ္းဖက္မႈ တန္ျပန္တုိက္ဖ်က္ေရး၊ ဥပေဒ သက္ေရာက္မႈရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေရး၊ လူမႈသက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရး ( ဥပမာအားျဖင့္ အတြင္းပိုင္းက်ေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ပို႔ေဆာင္ေထာက္ပံ့ေရးလုပ္ငန္း) စသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ စစ္တပ္ဖြဲ႔မ်ားအား ပုံမွန္တာ၀န္ေပး ေဆာင္ရြက္ေစျခင္းမ်ားသည္ စစ္တပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ အဆင္သင့္ျဖစ္မႈ (Military readiness) ႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ပုံစံမ်ား ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းႏုိ္င္ျခင္းတို႔ႏွင့္ ခ်ိန္ထိုး စဥ္းစားၾကည့္ပါက မလိုလားအပ္ေပ။ ႏွစ္ႏုိင္ငံစလုံးတြင္ အရပ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ မၾကာေသးမီႏွစ္မ်ား ကာလအတြင္းက မွားယြင္းေသာ ၫႊန္ရပ္ဆီသို႔ ေရြ႕ရွားခဲ့ေပသည္။

၁၉၉၃ ေအာက္တိုဘာတုန္းက ပါလီမန္အေဆာက္အဦအား သိမ္းပိုက္ႏုိင္ရန္အတြက္ ယယ္လ္ဆင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၏ စစ္တပ္အဖြဲ႔မ်ားအား အသုံးျပမႈသည္ စစ္တပ္အား ရွရွားျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရးတြင္ အဓိက ပါ၀င္လႈပ္ရွားသူ ျဖစ္သြားေစခဲ့ေပသည္၊ မၾကာေသးမီ ကာလအတြင္းက ျပည္တြင္းလူမႈ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရးု လုပ္ငန္းမ်ား၊ ယင္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား၊ ေထာက္ပံ့ပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ စစ္တပ္အဖြဲ႔မ်ားအား အသုံးျပဳရန္အတြက္ ကလင္တန္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႔၀င္မ်ား၏ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားသည္ အေမရိကန္ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးအား ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳျပင္ရန္ထက္ အေျခအေနပို၍ ဆိုးရြား သြားေစႏုိင္ခဲ့ေပသည္။

ဒုတိယအခ်က္ အေနျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ဆႏၵစြဲက် ထိန္းခ်ဳပ္မႈ (Subjective control) ကို ေရွာင္ရွားသင့္ ေပသည္။ စစ္တပ္အား ႏုိင္ငံေရးအရ စည္းရုံးျခင္းသည္ က်န္းမာႀကံ့ခိုင္ေသာ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးကို မျဖစ္ေပၚေစေပ။ အဆုံးစြန္အားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ တသီးပုဂၢလအားျဖင့္ တည္ရွိေနေသာ အရပ္သား အုပ္စုကြဲမ်ားအတြက္လည္း အက်ဳိးမျဖစ္ထြန္းေစပါ၊ ထိုထက္ ဓမၼဒိဌာန္က်ေသာ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ (Obejective Control ) ႏွင့္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္ပီသမႈ၀ါဒ (Military professionalism) တို႔သည္သာ က်န္းမာႀက့ံခိုင္ေသာ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး၏ အသန္မာဆုံးေသာ ေဒါက္တိုင္မ်ားအျဖစ္ ဆက္လက္ရွိႏုိင္ေပသည္၊ အရပ္ဘက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဓမၼဒိဌာန္က်ေသာထိန္းခ်ဳပ္မႈကို က်င့္သုံးေဆာင္ရြက္လ်က္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္ပီသမႈ ၀ါဒယဥ္ေက်းမႈကို ေမြးျမဴျပဳစု ပ်ဳိးေထာင္သင့္ေပသည္။

ေနာက္ဆုံးအေနျဖင့္ တင္ျပရလွ်င္ စစ္ေအးလြန္ကာတြင္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈဆိုင္ရာ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ပတ္သက္စိန္ေခၚမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းလာေနေသာ္ျငားလည္း အစဥ္အလာႏွင့္ ျပင္ပဆိုင္ရာ စစ္ဘက္မစ္ရွင္မ်ားအား တည္ရွိလုပ္ေဆာင္မႈမ်ား မွန္ကန္ေၾကာင္း သက္ေသျပဆိုသည့္ (စစ္ေအးကာလတုန္းက တည္ရွိခဲ့ သကဲ့သို႔ေသာ) ႀကီးႀကီးမားမား ျပင္ပဆိုင္ရာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ေနာင္တြင္ ဘယ္ေသာအခါမွ ရွိလာေတာ့မွာ မဟုတ္ဆိုသည့္ လူထုေၾကညာခ်က္လိုမ်ဳိးကို အရပ္ဘက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ခုခံ ျငင္းဆိုသင့္ေပသည္၊ စစ္ေအးလြန္ကာလတြင္ စစ္တပ္ဖြဲ႔မ်ား ေလ်ာ့နည္းစြာ လိုအပ္မႈအတြက္ အလြန္အကၽြံ႕ အေကာင္းျမင္ ေလလုံးထြားသည့္ ရွရွားႏွင့္ အေမရိကန္ အရပ္ဘက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ၎တို႔ႏုိင္ငံမ်ား၏ စစ္တပ္ဖြဲ႔အသီးသီး၏ အစဥ္အလာ ျပည္ပဆိုင္ရာ စစ္ဘက္မစ္ရွင္အား သံသယရွိျခင္းျဖင့္ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး၏ ယခုကာလ ျပႆနာမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ေပသည္၊ အရပ္ဘက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ က်န္းမာႀကံ့ခိုင္ေသာ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးအား အားေပး ေထာက္ခံထားႏုိင္ရန္ အလို႔ငွာ အနာဂါတ္ ပဋိပကၡမ်ား၏ မေရွာင္လႊဲႏိုင္မႈကို ျပည္သူလူထုအား သတိေပးထား သင့္ေပသည္။

သို႔ေသာ္ျငားလည္း ယင္းသည္ ရုရွားႏွင့္အေမရိကန္ စစ္တပ္မ်ားမွ အဓိကက်ေသာ သမားရိုးက် သို႔မဟုတ္ ႏ်ဴကလီးယားစစ္ပြဲအား မစႊန္႔လႊတ္ႏိုင္ ျဖစ္ေနရမည္ဟုလည္း မဆိုလိုေပ။ ယင္းက စစ္တပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ အဓိကက်ေသာ လုပ္ငန္းမစ္ရွင္သည္ အစဥ္အလာ ျပင္ပဆိုင္ရာ တိုက္ပြဲလုပ္ငန္း မစ္ရွင္မ်ားသာ ျဖစ္သင့္သည္ဟု အႀကံျပဳလုိရင္း ျဖစ္ေပသည္။

ေနာက္တစ္ပတ္ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ ဆက္လက္ေဖၚျပသြားပါမည္……..

< Prev		Next >