ေဆာင္းပါးရွင္ - ေနဇင္လတ္  ( အပိုင္း (၂) ကို ဒီေနရာ တြင္ႏွိပ္၍ ျပန္လည္ေလ့လာ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္...)

ဒီေန႔မွာေတာ့ ေခါင္းေဆာင္မႈက႑မွာ ေခတ္နဲ႔အညီ လိုက္ေလ်ာညီေထြ က်င့္သံုးရမဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ အေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြနဲ႔ အတိုက္အခံ အဖြဲ႔အစည္း ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ ႔ အျပဳအမႈေတြကို စစ္ဖက္နီးစပ္သူမ်ားက ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ ၾကပံုေတြ စာဖတ္သူမ်ား အေနနဲ႔ မိမိကိုယ္တုိင္ ျဖစ္ေစ၊ မိမိပါ၀င္ေဆာင္ရြက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အႀကံျပဳလုိရင္ ျဖစ္ေစ ေခါင္းေဆာင္မႈ အရည္အခ်င္း ေမးခြန္းေတြကို ကြ်န္ေတာ္ ကိုဖိုးတရုတ္က အျပဳသေဘာ ေစတနာထား တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

တုိးတက္မႈကို လုိခ်င္ရင္ ေခါင္းေဆာင္မႈ ပံုစံကို တသမတ္တည္း ထားလုိ႔ မရပါဘူး။ အစဥ္အလာ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံ ဟာ ေခတ္နဲ႔ မေလ်ာ္ညီေတာ့တာ ေတ႔ြရပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္မႈ ပံုစံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလြဲမႈ (Flexibility) နဲ႔ ကိုယ့္ကုိကိုယ္ ထိန္းသိမ္း ဦးေဆာင္ႏုိင္မႈ (Self-monitoring) ႏွစ္မ်ိဳးအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ Self-monitoring လုပ္တယ္ဆုိတဲ့ ေနရာမွာ ထိန္းသိမ္းတာ တခုတည္းကို မျမင္ေစခ်င္ပါ။ ဘယ္ေလာက္အထိ ေလ့လာႏုိင္တယ္ (Learn)၊ ဘယ္ေလာက္အထိ (Adapt) လုပ္ႏုိင္တယ္၊ အနာဂါတ္အျမင္ (Vision) ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ ဆိုတာေတြ အမ်ားႀကီး ပါ၀င္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လို႔ အရက္မေသာက္ဘူး၊ ပုတီးဘဲ စိပ္တယ္ဆုိတာေလာက္နဲ႔ လံုေလာက္တဲ့ အရည္အခ်င္းမ်ိဳး မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တာ၀န္ခ်ိန္မွာ အရက္မေသာက္ဖုိ႔နဲ႔ အားလပ္ခ်ိန္မွာ အရက္ေသာက္ေနတုံုး အေရးေပၚ ကိစၥေပၚလာရင္ အခ်ိန္မေရြး ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံကို ၾကည့္ရင္ အိႏၵိယနဲ႔ ေရရွည္မွာ ၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္လာႏုိင္တာာကို သိတဲ့အတြက္ Perspiration နည္းနဲ႔သြားရင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ေႏွးေကြးတာကို သိလို႔ အိႏၵိယရဲ႕ Inspiration ပံုစံကို စၿပီး ကူးေျပာင္းေနပါတယ္။ ဒါဟာ ေခါင္းေဆာင္မႈရဲ႕ အျမင္နဲ႔ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ ရွိမႈ၊ ကိုယ့္ႏုိင္ငံရဲ႕ ပကတိ အေျခအေနကို သိရွိမႈေတြဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ စရိုက္လကၡဏာမွာ Quality of Decision ဆုိတဲ့ ဆံုးျဖတ္မႈ အရည္အေသြး ကလည္း အေရးႀကီးတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ သိမ္ေမြ႔တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ေခါင္းေဆာင္မႈ အရည္အခ်င္းဟာ ေတာ္ေတာ္ အေရးႀကီးပါတယ္။ စီးပြားေရးထက္ ႏုိင္ငံေရးမွာ ပုိၿပီး နက္နဲရႈပ္ေထြးတာေတြကို ေတ႔ြႏိုင္မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ တခ်ိဳ႔ဟာ “ငါသိတယ္”၊ “ငါဘဲ တတ္တယ္” ဆုိတဲ့ Ego ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားတာ သတိထားမိပါတယ္။ ယေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ နအဖ စစ္အာဏာရွင္ေတြမွာေရာ၊ အတုိက္အခံ အဖြဲ႔အစည္း ေတြမွာပါ ရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ တခ်ိဳ႕ဟာ ဒီလို လူတန္းစားမ်ိဳးမွာ ပါ၀င္ေနတာကို ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ Control မ်ားရင္ ရလဒ္ေကာင္း နည္းပါးတတ္ၿပီး ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ ပါ၀င္မႈမ်ားရင္ Less Leader Control ျဖစ္ရင္ ရလဒ္ေကာင္း မ်ားတတ္ပါတယ္။ စုေပါင္း ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ႔ ေအာင္ျမင္မႈဟာ ပုိမုိႀကီးမားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ထိိန္းခ်ဳပ္မႈ၊ ပိတ္ပင္မႈ၊ တားဆီးမႈ မ်ားေနတာေၾကာင့္ ရလဒ္ေကာင္း မျဖစ္လာဘဲ တေန႔တျခား အဖက္ဖက္က နိမ့္က်ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ တေသြးတသံ တစ္မိန္႔ဆိုတာဟာ စစ္ေရးအရာမွာ ထိေရာက္ေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရးကိစၥမွာ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးေရးနဲ႔ ေပါင္းစပ္ညႇိႏႈိင္းေရးဟာ အေရးပါတာကို ယေန႔ စစ္အာဏာရွင္ေတြက ပစ္ပယ္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚ၊ အေျမာ္အျမင္၊ ဥာဏ္ပညာ အရည္အခ်င္းေတြဟာ စစ္ဖိနပ္ေအာက္မွာ ေပ်ာက္ကြယ္ေနရပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ဟာ Stabilizer ဘဲ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ မူ၀ါဒ ေပၚလစီကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ကိုင္တြယ္ သင့္တဲ့အျပင္ လုပ္နည္းမွာ ပါ၀င္ မစြက္ဖက္သင့္ပါ။ ေနရာတကာ ပါေနရင္ ေအာက္ေျခက မလုပ္တတ္ေတာ့တာမ်ိဳး ျဖစ္တဲ့အျပင္ Idea ေကာင္းေတြလည္း ထြက္မလာ ႏိုင္ေတာ့ဘဲ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ေတြ က်ဆံုးရတာ ဓမၼတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးမွသာ Brain Storming လုပ္ေပးရာ က်ၿပီး အေတြးအေခၚ အသစ္နဲ႔ ရလဒ္ေကာင္းေတြ ရရွိကာ ႏုိင္ငံတုိးတက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေယဘုယ် ေမးခြန္း(၂၀) ဟာ သာမန္ေခါင္းေဆာင္ငယ္ေတြအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျဖၾကည့္ပါ။ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ဖုိ႔ အသင့္ ျဖစ္ မျဖစ္ သံုးသပ္လို႔ ရပါတယ္။ ေမးခြန္းမ်ားကို ေျဖမည့္သူက ေအာက္ပါအတုိင္း အမွတ္မ်ားကို ေပးသြားရန္ ျဖစ္ပါတယ္။

လံုး၀ သေဘာမတူ (၁ မွတ္)
သေဘာမတူ (၂ မွတ္)
ၾကားေန (၃ မွတ္)
သေဘာတူ (၄ မွတ္)
လံုး၀ သေဘာတူ (၅ မွတ္)

1.    It is enjoyable having people count on me for ideas and suggestions.
2.    It would be accurate to say that I have inspired other people.
3.    It is a good practice to ask people provocative questions about their work.
4.    It is easy for me to compliment others.
5.    I like to cheer people up even when my own spirits are down.
6.    What my team accomplishes is more important than my personal glory.
7.    Many people imitate my ideas.
8.    Building team spirit is important to me.
9.    I would enjoy coaching other members of the team.
10.    It is important to me to recognize others for their accomplishments.
11.    I would enjoy entertaining visitors to my firm even if it interfered with my completing a report.
12.    It would be fun for me to represent my team at gatherings outside our department.
13.    The problems of my teammates are my problems too.
14.    Resolving conflict is an activity I enjoy.
15.    I would cooperate with another unit in the organization even if I disagreed with the position taken by its members.
16.    I am an idea generator on the job.
17.    It is fun for me to bargain whenever I have the opportunity.
18.    Team members listen to me when I speak.
19.    People have asked me to assume the leadership of an activity several times in my life.
20.    I have always been a convincing person.

Total Score:
90…100 - ဦးေဆာင္မႈ ေပးရန္ အဆင္သင့္ျဖစ္
60…89 - အလယ္အလတ္
40…59 - အခက္အခဲမ်ား ရွိေသး
39…Less - အသင့္ မျဖစ္ေသး

အထက္ပါ ေမးခြန္းေတြကို ေလ့လာရင္ ေခါင္းေဆာင္မႈ ဆိုတာ အမ်ားနဲ႔ ဆုိင္တယ္၊ ကိုယ့္ရဲ႕ အေတြးအေခၚ အယူအဆ၊ ပုဂၢိလက အရည္အခ်င္းေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္၊ အေတြးအေခၚ ဘယ္ေလာက္ အခ်ိန္နဲ႔ ထပ္တူက်တယ္ ဆုိတာေတြကို ေတ႔ြရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေဆာင္မႈ မ်ိဳးကြဲမ်ား

ဦးေဆာင္တဲ့ ေနရာမွာ တကယ့္ Leadership လုိပဲ (Leading) ကို ေထြျပားတတ္ပါတယ္။ Leadership မဟုတ္ဘဲ Leading အမ်ိဳးအစားေတြ ရွိျပန္ပါတယ္။ Leader ဆိုတာ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ၿပီး Leadership ဆုိတာက ေခါင္းေဆာင္မႈမွာ လမ္းစဥ္၊ မူ၀ါဒ၊ တူရူေတြ ရွိပါတယ္။ Leading ဆုိတာ ဦးေဆာင္ျခင္းပဲ ျဖစ္ၿပီး သီးျခား အရည္အခ်င္း မရွိပါဘူး။ တခ်ိဳ ႔ပုဂၢိဳလ္ေတြကို Leading လုပ္ေနတာေတြ႔ရၿပီး Leader နဲ႔ မွားၾကပါတယ္။ ဥပမာ - အဂၤလန္မွာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က မူ၀ါဒခ်မွတ္ၿပီး သူ႔ Leadership ေနာက္မွာ က်န္တဲ့ Cabinet ၀န္ႀကီးေတြက အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရပါတယ္။ ဘုရင္မႀကီး အဲလစ္ဇဘက္ကေတာ့ အဂၤလန္ကို Leading လုပ္တဲ့ သေဘာ ရုပ္ျပျဖစ္ၿပီး ဘာမူ၀ါဒမွ ခ်မွတ္လို႔ မရပါဘူး။

Figurehead

ရုပ္ျပ ဦးေဆာင္သူပါ။ တခ်ိဳ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ေတြမွာ သမၼတက ရုပ္ျပျဖစ္တတ္္ၿပီး တခ်ိဳ႕ ႏိုင္ငံက ၀န္ႀကီးခ်ဴပ္ဟာ တကယ့္ Leadership ကုိ ေပးပါတယ္ ( ဥပမာ-စင္ကာပူ)။ အဂၤလန္မွာေတာ့ ဘုရင္မႀကီး အဲလစ္ဇဘက္က Figurehead ျဖစ္ၿပီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က တကယ္ ဦးေဆာင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။

Spokesperson

ေျပာေရးဆုိခြင့္ ရွိသူျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ ဦးေဆာင္သူေတြက ေရွ႔သိပ္မထြက္ၾကပါဘူး။ မူ၀ါဒ၊ ေပၚလစီဆုိင္ရာကို ခ်မွတ္ၿပီး Spokesperson ကိုေျပာခိုင္းပါတယ္။ ေျပာခြင့္ရွိသူပါ။ လုပ္ခြင့္ရွိသူ မဟုတ္ပါဘူး။

Negotiator

ေစ့စပ္ေရးမွဴးလုိ႔ ေရးရင္ ရမယ္ထင္ပါတယ္။ ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈေတြကို ဦးေဆာင္ပါတယ္။ မူ၀ါဒ ေပးၿပီး အဲဒီ မူ၀ါဒၾကားမွာေတာ့ လုပ္ပို္င္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ မူ၀ါဒထက္ေက်ာ္ရင္ အာဏာကုန္ပါတယ္။ ဟင္နရီ ကစ္ဆင္ဂ်ာ ဆုိတဲ့ အေမရိကန္က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက အင္မတန္ေတာ္တဲ့ Negotiator တစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္- အေမရိကန္ ကိစၥမွာ Ping-pong Policy ကုိစၿပီး Initiate လုပ္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ေမာ္စီတံုး ကေတာင္ အားက်ရသူအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္း ခံရပါတယ္။

Coach

အားကစားမွာ နည္းျပလုိ႔ လူသိမ်ားပါတယ္။ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးမွာ လမ္းညႊန္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး အာဏာ၊ စီးပြားေရး အာဏာမရွိေပမယ့္ ေခါင္းေဆာင္လုပ္သူေတြကုိ ညႊန္ျပႏို္င္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ စင္ကာပူရဲ႕ ဒုတိယအႀကိမ္ တုိးတက္မႈကို Michael E Porter က Coach လုပ္ေနပါတယ္။ GE က Jack Welch ကိုလည္း Porter ပဲ Coach လုပ္သြားတာပါ။ အဆင့္ျမင့္လာေတာ့ Coach ေတြက အဓိကက်တဲ့ Strategy ကုိပဲ ေပးပါေတာ့တယ္။

Team Builder

ထိေရာက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတာ္ရွာေဖြရတဲ့ အလုပ္ကိုလည္း အဓိက လုပ္ပါတယ္။ စင္ကာပူရဲ႕ ဒုတိယ မ်ိဳးဆက္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂုိခ်ဳပ္ေတာင္ကို Team Builder က ရွာေဖြ ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ လူထုေရွ႕ စကားမေျပာတတ္တဲ့ ဂုိခ်ဳပ္ေတာင္ကို ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာေအာင္ Team Builder ကပဲ စုဖြဲ႔ခဲ့ၿပီး Coach လုပ္သြားခဲ့တာ လီကြမ္ယူေရးတဲ့ စာအုပ္မွာ ေတြ႔ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Team Player
Technical Problem Solver
Entrepreneur
Strategic Planner ေတြဆုိၿပီး ရွိပါေသးတယ္။

Entrepreneur ကုိ စြန္႔ဦးတီထြင္သူ လို႔ ျမန္မာမႈ ျပဳထားပါတယ္။ စြန္႔စားၿပီး ထုိးေဖာက္လုပ္ကိုင္တတ္တဲ့ အရည္အေသြး ရွိသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Leadership Role မွာ တခ်ိဳ ႔ အားနည္းတတ္လို႔ သီးျခား CEO ေတြ ငွားရမ္းရပါတယ္။ Entrepreneur ဟာ လုပ္ငန္းကုိသာ စြန္႔စားလုပ္ကိုင္ႏုိ္င္တာျဖစ္ၿပီး အမ်ားနဲ႔ဆုိင္တဲ့ Management နဲ႔ Policy ဆုိင္ရာ ကိစၥေတြမွာ Leadership Role ကို ယူႏိုင္ခ်င္မွ ယူႏိုင္ၾကတာကို သတိျပဳ ေစလိုပါတယ္။

Strategic Planner ကလည္း လူေတာ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အနာဂတ္ကို ႀကိဳျမင္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ သမၼတ George Bush အတြက္ Carl Rove က Strategic Planner သေဘာမ်ိဳး ယူဆလို႔ ရပါတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ဦးတည္လမ္းေၾကာင္းကုိ ခ်မွတ္ေပးထားပါတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ Environment ကို သဟဇာတ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးပါတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းရဲ ႔ မူ၀ါဒကုိ ေရးဆြဲပါတယ္။

ေခါင္းေဆာင္မႈ အေပၚ နားလည္ျခင္း

အေျခအေနအေပၚ ၿခံဳငံုျမင္တတ္ဖုိ႔နဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈ အေပၚ နားလည္တာကို ေအာက္ပါ ပံုျပနဲ႔ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။

အဓိက (၄) ပုိင္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ရဲ ႔ သြင္ျပင္နဲ႔ ထင္ရွား တဲ့ လကၡဏာ၊ ေခါင္းေဆာင္ရဲ ႔ အမူအက်င့္နဲ႔ ပံုစံ၊ အဖြဲ႔အစည္းရဲ ႔သြင္ျပင္၊ အတြင္းအျပင္ ၀န္းက်င္ေတြ အျပန္အလွန္ အမီွသဟဲ ျပဳေနတဲ့ ပံုစံတုိ႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ Leaders' Characteristics ဟာ အတြင္းသရုပ္ျဖစ္တဲ့ အရည္အေသြး၊ မိမိကိုယ္ကုိ ယံုၾကည္မႈ၊ ျပႆနာ တစ္ရပ္ကုိ ေျဖရွင္းႏိုင္မႈေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ Behavior and Style မွာေတာ့ ေဆာင္ရြက္မႈ Activity နဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ၾကား ဆက္စပ္မႈ ျဖစ္ၿပီး Group Member Characteristics က အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အေၾကာင္းတရား၊ စရုိက္လကၡဏာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ အတြင္းအျပင္၊ အမွီသဟဲ ျပဳမႈေတြကေတာ့ ထိေရာက္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈ အေပၚ အေတာ္အသင့္ လႊမ္းမိုးပါတယ္။

ပံုစံေျပာင္းသြားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈ

၁၉၈၀ ခုႏွစ္ေတြဆီမွာ ေခါင္းေဆာင္မႈ ပံုစံ ေျပာင္းသြားဖုိ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ တြန္းအား ရခဲ့ၾကပါတယ္။ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ ျပင္းထန္ရျခင္းက ေတာင္းဆိုမႈ အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သမာရုိးက် ေခါင္းေဆာင္မႈဟာ ေခတ္အျမင္ Global အျမင္မွာ အံမ၀င္ေတာ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ပံုစံေဟာင္းမွာ ေခါင္းေဆာင္ဟာ ျမႇားဦးမွာ ေနပါတယ္။ အရာရာကို ေရွ႕တန္းက ရင္ဆုိင္ပါတယ္။ စြန္႔စား တီထြင္သူ (Entrepreneur) နဲ႔ မွားခ်င္စရာပါ။ ဒီေန႔ လက္ခံသြားတဲ့ Leader က Manager ေတြကို ျမႇားဦးမွာ ထားပါတယ္။ Leader က Stabilizer အေနနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္း လမ္းေၾကာင္း မွန္ေအာင္ဘဲ ထိန္းေပးပါေတာ့တယ္။ မဟာဗ်ဴဟာ ေပးတာက လမ္းေၾကာင္းမွန္ဖို႔အတြက္ “ ျမႇားဦးက ေလခြဲတာ ေတာ္ေပမဲ့ လမ္းေၾကာင္း အမွန္ကိုေတာ့ မေတြ႔ႏိုင္ဘူး ”ဆုိတာကို သတိျပဳေစလိုပါတယ္။

ဒီေန႔ေခတ္က လမ္းေၾကာင္းမွားတာနဲ႔ ေျမာင္းထဲ ေရာက္တဲ့ ေခတ္ျဖစ္လို႔ မဟာဗ်ဴဟာ မွန္ဖုိ႔သာ အဓိက အေရးႀကီးပါတယ္။ ထိေရာက္တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ၊ အနာဂတ္ အျမင္၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ျဖန္႔က်က္မႈေတြဟာ အရင္ကနဲ႔ မတူဘဲ ပိုၿပီး အေရးပါလာပါတယ္။ Leadership နဲ႔ Management ေရာေထြးမႈ အတြက္ကေတာ့ အခ်က္ (၅) ခ်က္က အဓိက ခြဲျခားေပးပါတယ္။ အဲဒီ (၅) ခ်က္ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

Direction ဆုိတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို Leadership က အနာဂတ္အျမင္ ပံုေဖာ္ယူၿပီး Management က စီမံကိန္း၊ မဟာဗ်ဴဟာ၊ မူ၀ါဒေတြကတဆင့္ ဆင္းသက္ေစတာ သတိျပဳရပါမယ္။ Alignment ဆုိတဲ့ တူညီေျဖာင့္တန္းေစမႈ (ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ တထပ္တည္း က်ေစရန္) ကို စီမံခန္႔ခြဲမႈက Cooperate လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ပါတယ္။ Leadership က ပိုၿပီး အထူးျပဳပါတယ္။ Corporate Strategy နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ မွ်ေ၀ (Shared Culture) စနစ္ကို သံုးပါတယ္။ Relationship ဆုိတဲ့ အခ်င္းခ်င္း ႏွီးႏြယ္မႈ အေပၚ Leadership က သက္၀င္မႈ၊ လႈံ႔ေဆာ္မႈေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ၿပီး Management ကေတာ့ အဆင့္ဆင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အလႊာကေန တည္ေဆာက္ ပါတယ္။

Personal Qualities ပုိင္းမွာ Manager ေတြက သက္ဆုိင္ရာ ကြ်မ္းက်င္မႈ၊ သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းမႈ အေပၚ အေျခခံၿပီး အဆံုးအျဖတ္ ခံယူရပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္မႈကေတာ့ တီထြင္ႀကံဆမႈ၊ ဆန္းသစ္မႈေတြအေပၚ အေျခခံၿပီး အရည္အေသြးကို အသတ္မွတ္ခံၾကရပါတယ္။

Outcome ရလဒ္ပိုင္းမွာ Manager ေတြက စံခ်ိန္မွီမႈ၊ ရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္မီွမႈ အေပၚ အေျခခံၿပီး Leadership ေတြကေတာ့ Magnitudes နဲ႔ အေျခခံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈက လားရာေကာင္းဆီကို ပို႔ေဆာင္ႏိုင္မႈနဲ႔ တုိင္းတာ ခံၾကရပါတယ္ဆိုတာ တင္ျပရင္း ယေန႔လူငယ္ေတြ အနာဂတ္မွာ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေတြအျဖစ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံၾကီးကုိ တိုးတက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ၾကဖို႔ ဆႏၵျပဳလိုက္ရပါတယ္ခင္ဗ်ား ။

အျခားေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ား

ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာလြန္းတာ အေနာက္တိုင္းရဲ႕ အမူအက်င့္ပါ။ ကြဲျပားမႈ မသိသာလြန္းလာေတာ့ ေလ့လာသူေတြ တစ္ခါတေလ ရႈပ္ေထြးသြားတတ္ပါတယ္။ Transactional Leadership နဲ႔ Tramsformational Leadership ေတြက သိသာတဲ့ ၀ိေသသေတြနဲ႔ ခြဲထုတ္မွတ္သားဖုိ႔ လြယ္ကူေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ မသိသာတဲ့၊ စြမ္းရည္ တစ္ခုခ်င္းေပၚ သတ္မွတ္တဲ့ Leadership မ်ိဳးကိုေတာ့ မတင္ျပေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ထူးျခားတဲ့ Charismatic Leadship ကေတာ့ သိသင့္၊ တင္ျပသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ပါရမီထူး ေခါင္းေဆာင္မႈ

Charismatic Leadership မွာ ေအာက္ပါ ၀ိေသသထူးေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္၊ ပတ္၀န္းက်င္ကုိ တုံ႔ျပန္မႈအားေကာင္းတာေတြကေတာ့ တျခား အရည္အခ်င္းေတြထက္ ပုိၿပီး ေပၚလြင္တဲ့ အခ်က္ေတြပါ။

•    ယံုၾကည္မႈ
•    အနာဂတ္အျမင္
•    အနာဂတ္ အျမင္ကို ျပတ္သားေစသည္
•    ျပင္းထန္ေသာ ယံုၾကည္ခ်က္
•    အမူစရုိက္ သာမန္ႏွင့္မတူ ကြဲျပားသည္
•    သြင္ျပင္လကၡဏာ ကြဲကြာ
•    ပတ္၀န္းက်င္ကို တုံ႔ျပန္မႈအားေကာင္း

Leadership မွာ ခ်န္ထားလို႔ မရတဲ့ အမ်ိဳးအစားတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ခ်စ္ခင္၊ ကိုးစား၊ အၾကြင္းမဲ့ ယံုၾကည္မႈကို ခံရတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳးပါ။ တစ္ေခတ္ တစ္ေယာက္ ေပၚခဲ့တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ မွန္တာ၊ မွားတာ ေတြနဲ႔ ရလဒ္ေတြေပၚမွာ အေျခသိပ္မခံပါဘူး။ ဥပမာ ဟစ္တလာေခတ္မွာ ဟစ္တလာကုိ ဂ်ာမန္ျပည္သူ တစ္ရပ္လံုးက မွန္မွန္၊ မွားမွား အၾကြင္းမဲ့ ေထာက္ခံပါတယ္။ တစ္ကမၻာလံုးက ေအာ့ေၾကာလန္ေနေပမဲ့ သူ႔ျပည္သူက ဟစ္တလာ ခိုင္းသမွ် မ်က္လံုးပိတ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ျမန္မာလို ေျပာရရင္ “စန္း” ထ တဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္ခ်င္ရာ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္းတာ ရွိသလို၊ ဆုိးတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ Willner ဆုိတဲ့ ပညာရွင္တစ္ဦးက ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Charismatic ျဖစ္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ျပသခဲ့ပါတယ္။

•    ကတ္စ္ထရုိ (က်ဴးဘား)
•    မဟတၱမဂႏၵီ (အိႏၵိယ)
•    ဟစ္တလာ (ဂ်ာမနီ)
•    ခုိေမနီ (အီရန္)
•    မူဆိုလီနီ (အီတလီ)
•    ရုစ္ဗဲလ္ (အေမရိကန္)
•    ဆူကာႏုိ (အင္ဒုိနီးရွား)

အေရးႀကီးတာ တစ္ခုက Charismatic Leader ေတြဟာ ႏုိင္ငံေရးမွာ နည္းေသာ္ျငားလည္း ေပၚေပါက္ႏုိင္ခဲ့ေပမဲ့ စီးပြားေရး မ်က္ႏွာစာမွာ အက်ိဳးအျမတ္ (ေငြေၾကး) ကုိ တုိင္းတာတဲ့ အတြက္ ဘယ္ေလာက္ ရံႈးရံႈး တစ္ခဲနက္ ေထာက္ခံခဲ့ရတဲ့ CEO မေပၚေသးပါဘူး။ ႏို္င္ငံေရးနဲ႔ပိုျပီး ပတ္သက္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳးလုိ႔ မွတ္ခ်က္ေပးရင္ ရပါလိမ့္မယ္။ Globalized ျဖစ္ေနတဲ့ ေခတ္သစ္မွာေတာ့ အဲဒီ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳးဟာ ေခတ္မစားႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ သတင္း အခ်က္အလက္ ကူးလူးျမန္ဆန္မႈနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ ႔ အေျခခံအသိ မနိမ့္ေတာ့တဲ့ ေခတ္ျဖစ္လို႔ မ်က္လံုးမွိတ္ ယံုစား၊ ခ်စ္ခင္တယ္ ဆုိိတာ အရင္ေခတ္လို ျပန္မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး ဆုိတာ သတိထား သင့္ပါတယ္။

Charisma

Charisma ဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရက “ဂရိ” က ဆင္းသက္လာၿပီး ဘုရားသခင္က ေပးတဲ့ လက္ေဆာင္လို႔ အဓိပၸာယ္ ေဖာ္ယူႏုိင္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္မႈ က႑အေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးရရင္ေတာ့ “သီးျခားအရည္အေသြးရွိေသာသူ၊ ၾသဇာအာဏာနဲ႔ သာမန္လြန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ႏုိင္ရန္ ေပၚေပါက္လာသူ၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္ ကြဲျပားေသာသူ” လုိ႔ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆုိိုႏုိင္ပါတယ္။ အျပဳသေဘာေဆာင္ေပမဲ့ တျခားသူေတြ အေပၚ လႊမ္းမိုးလုိစိတ္ ျပင္းထန္သူမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ Charismatic Leader ေတြမွာ ေကာင္းတဲ့ဘက္မွာ ရွိသလုိ (ဥပမာ-မဟတၱ မဂႏၵီ)၊ မေကာင္းတဲ့ ဘက္ေရာက္သြားသူေတြမွာလည္း ရွိၾကပါတယ္ (ဥပမာ-ဟစ္တလာ)။ Microsoft သူေဌးႀကီး Bill Gates ကိုလည္း Charismatic Leader လို႔ သတ္မွတ္ၾကေပမဲ့ အျမင္မတူမႈေတြ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ရွိၾကပါတယ္။ ပါရမီထူးလို႔ သတ္မွတ္ၾကေပမယ့္ အျမင္မတူမႈေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရိွၾကပါတယ္။ ပါရမီထူး ေခါင္းေဆာင္လို႔ ေျပာရင္ ရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ပါရမီရွင္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ Bill Gates မွာ ပါရမီထူး ရွိၿပီး ခ်စ္ခင္သူေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ တုိက္ခုိက္တတ္မႈ၊ ပြင့္လင္းမႈ၊ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ လြန္ကဲျခင္း၊ ယွဥ္ၿပိဳင္ ရန္လိုမႈေတြကို ေထာက္ျပၾကတဲ့သူေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါ။ Negative ရႈေထာင့္က ေ၀ဖန္သူေတြကေတာ့ မေကာင္းျမင္ၾကပါတယ္။

မဟတၱမဂႏၵီႀကီးလို ေခါင္းေဆာင္ကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ၀ိ၀ါဒ ကြဲစရာ မရွိပါဘူး။ အိႏၵိယကလည္း ခ်စ္တယ္၊ ကမၻာကလည္း ခ်စ္တယ္။ ဟစ္တလာလို ေခါင္းေဆာင္က်ေတာ့ ဂ်ာမန္ျပည္သူက ခ်စ္ေပမဲ့ ကမၻာက ဆန္႔က်င္ဘက္ ရႈေထာင့္က ၾကည့္ျခင္း ခံရတယ္။ Charismatic Leadership ကုိ တခ်ိိဳ ႔က Transformational Leadership (အသြင္ေျပာင္း ေခါင္းေဆာင္မႈ) ရဲ႕ အစိတ္အပုိင္း တစ္ခုလို႔လည္း သေဘာထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အဓိက ျမင္သာတဲ့ အတုိင္းအတာ တစ္ခုကေတာ့ ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈခံသူမ်ားရဲ႕ ဆက္ႏႊယ္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္မႈ ခံသူမ်ားက ေခါင္းေဆာင္အေပၚ ပါရမီထူးသူတစ္ဦးလို႔ ယံုၾကည္ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ “ဘယ္ေနရာေတာ္တယ္” ဆုိတဲ့ အႏုစိတ္ အေတြးမရွိဘဲ ၿခံဳငုံၿပီးေတာ့ “သူ အားလံုး လုပ္ႏုိင္တယ္” လို႔ မ်က္လံုးစံုမွိတ္ ယံုၾကည္ျခင္းဟာ Charismatic Leadership ေတြရဲ ႔ မဟာ ဆုလာဘ္ႀကီးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာေက်ာ္ Wal-Mart စတုိးႀကီးကုိ တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ Sam Walton မွာ အဲဒီလို ၀ိေသသထူး ရွိပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ လူေတြက Walton ကို ဘယ္ေလာက္အထိ ယံုၾကည္သလဲဆုိရင္ သူတို႔ရဲ ႔ အနာဂတ္အတြက္ စိတ္တံုးတံုးခ်တဲ့အထိ ယံုၾကည္မႈမ်ိဳး ေပးအပ္ျခင္း ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္ပါတယ္။

< Prev		Next >