ကဲြျပားျခားနားေသာ လက္တင္အေမရိက ႏိုင္ငံမ်ား - အပိုင္း (၉)

ဘာသာျပန္ ေဆာင္းပါးရွင္ - ကိုေက်ာ္ထင္ ( အပိုင္း (၈) ကို ဒီေနရာ တြင္ႏွိပ္၍ ျပန္လည္ေလ့လာဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္...)

လက္တင္အေမရိက အစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ အရပ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္မႈအား စစ္မွန္သည့္ စစ္ဘက္တို႔၏ နာခံမႈ (genuine military subordination to civilian authority) အားေသခ်ာေစရန္အ တြက္ မည္ကဲ့သုိ႔ ဦးလွည့္ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသလဲ။ ပထမဆုံးလိုအပ္ခ်က္တခုမွာ ရွင္းလင္းစြာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ထားေသာ ကာကြယ္ေရးမူ၀ါဒမ်ား ရွိရန္ျဖစ္ေပသည္။ လက္ရွိအေနအထားတြင္ ေဒသအတြင္းမွ အစိုးရအမ်ားစုတြင္ ၄င္းအရာမ်ား ေလ်ာ့နည္းေနေပသည္။ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ား၏ အႀကံျပဳမႈမ်ားႏွင့္ အရပ္သားအာဏာပိုင္မ်ားသည္ မည္ကဲ့သုိ႔ေသာ လက္နက္ ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ အမ်ဳိးအစားမ်ား လိုအပ္သည္ကို၄င္း၊ မည္ကဲ့သုိ႔ေသာလုပ္ငန္းမစ္ရွင္ အမ်ဳိးအစားမ်ားကို ထိုလက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ားအား တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေစမည္ကို၄င္း ၊ ထိုလုပ္ငန္းမစ္ရွင္အား ထမ္း ေဆာင္ရန္လိုအပ္သည့္ အရင္းအျမစ္အမ်ဳိးအစားမ်ားႏွင့္ အဆင့္အေနအထားမ်ားကို၄င္း ဆုံးျဖတ္ရမည္ျဖစ္ေပသည္။ ထိုကာကြယ္ေရးမူ၀ါဒမ်ားကို ထိေရာက္စြာလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္အတြက္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အေရးအရာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏွံ႔စပ္သိျမင္ေသာ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား အမ်ားအျပား တိုးတက္ေပၚေပါက္လာရန္ လိုအပ္ေပသည္။

အာဂ်င္တီးနားတပ္မေတာ္၏ စစ္ေရးျပအခမ္းအနားတစ္ခု

အစိုးရမ်ားသည္ ျပည္တြင္းလုံၿခံဳေရး ဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ား ႏွင့္ပတ္သက္၍ စစ္ဘက္တို႔၏ ပါ၀င္မႈမ်ားအတြက္ ရွင္းလင္းေသာ တရား၀င္လမ္းၫႊန္ေဘာင္မ်ား ပုံေဖၚျပဌာန္း ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆုံး အားျဖင့္ဆိုရလွ်င္ အစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ အျပန္အလွန္ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေရး ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ တျခားေသာအရပ္ဘက္ - စစ္ဘက္အျပန္အလွန္ ဆက္ဆံ ေဆာင္ရြက္ရေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ျဖတ္သန္းေဆာင္ရြက္လ်က္ စစ္ဘက္တို႔၏ အမ်ဳိးတူသူမ်ား စုေနသည့္စိတ္ထား (ghetto mentalily) ကို ေလ်ာ့နည္းလာေအာင္ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ေပသည္။ တခ်ဳိ႕ေသာအစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ ထိုဧရိယာနယ္ပယ္မ်ားတြင္ တိုးတက္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး (ဥပမာအားျဖင့္ အရပ္ဘက္ တကၠသိုလ္မ်ားႏွင့္ စစ္ဘက္ တကၠသိုလ္မ်ားအၾကား ပညာေရး ဆိုင္ရာအျပန္အလွန္ ဖလွယ္မႈမ်ား တိုးတက္ေစျခင္း) ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္းဘဲ အရာမ်ားစြာ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရန္ က်န္ရွိေနေပေသးသည္။

ေရွ႕သို႔တိုးတက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေရးအေပၚ ျဖစ္ေနေသာ အေရးႀကီးဆုံးအတားအဆီး ၂ ခုမွ ဆင္းသက္ျဖစ္ေပၚ လာေနေပသည္။ ၄င္းတို႔မွာ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ အေမြ ဆက္ခံရရွိထားေသာ ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၱရားအေပၚ၌ ေနၿမဲေနလိုေသာဆႏၵႏွင့္ လိုအပ္ ေသာအေျပာင္းအလဲမ်ား ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ အရပ္သားႏုိင္ငံေရး အာဏာပိုင္မ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး ဆႏၵမ်ား ေလ်ာ့နဲေနျခင္းတို႔ပင္ျဖစ္သည္။ အရပ္ဘက္အရာရွိမ်ားသည္ သူတို႔ႏွင့္ တန္းတူ စစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္္မ်ားႏွင့္ သေကၤတအရႏွင့္ သမိုင္းအရ အေရးႀကီးေသာ အေရး ကိစၥမ်ားအေပၚ၌ အစြမ္းကုန္ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့ေသာကာလမ်ားက တည္ရွိခဲ့ေသာ စစ္အစိုးရမ်ားအုပ္ခ်ဳပ္စဥ္က က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈမ်ားအေပၚ၌ တာ၀န္ရွိေသာ စစ္ဘက္အရာရွိမ်ားအား အေရးယူ အျပစ္ေပးေရး ကိစၥလိုမ်ဳိးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း မၾကာခဏဆိုသလိုပင္ အေျခခံျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားဆီသို႔ ေရွာင္တိမ္းလွီးလႊဲ၍ ထြက္သြားေလ့ရွိေပသည္။ အမွန္အားျဖင့္ေျပာရလွ်င္ မ်ားစြာေသာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ အစျပဳမႈမ်ားသည္ စစ္ဘက္တို႔၏ ကိုယ္တိုင္အတြင္း၌ပင္ စတင္ခဲ့ႏွင့္ ၿပီးျဖစ္သည္။

ခ်ီလီတပ္မေတာ္၏ စစ္ေရးျပအခမ္းအနားတစ္ခု

အရပ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္မႈအား စစ္မွန္ေသာစစ္ဘက္မွ နာခံမႈေပးေရးသည္ ထိေရာက္ေသာ အရပ္ဘက္၏ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈ၊ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္၌ ၄င္းတို႔၏လုပ္ငန္းမစ္ရွင္မ်ားကို မွတ္မွတ္ သားသားျဖစ္ေလာက္ေအာင္ပင္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားမွ လက္ နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနေသာ စံနမူနာမ်ားအေပၚတြင္ ႀကီးမားစြာမွီတည္ေနေပ သည္။ (ဤကဲ့သုိ႔ေသာ သရုပ္ေဖၚျပသမႈ၏ သက္ေရာက္မႈ (demonstration effect) က လက္တင္ အေမရိကႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားအၾကား တည္ရွိေနေသာ ႀကီးမားေသာ ကြဲျပားမႈႏွင့္အတူ အခ်ဳိ႕ေသာ စိတ္ဓါတ္က်ဆင္းမႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေကာင္း ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ေပသည္။) ထိေရာက္ေသာ စစ္ဘက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈသည္ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ မ်က္ႏွာစာ ေပါင္းစုံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္း မစ္ရွင္မ်ားအားျဖင့္လည္း တိုးတက္ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္ေပသည္။ ထိုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္း မစ္ရွင္မ်ားသည္ ကမၻာႀကီး၏ ကြဲျပားျခားနားမႈႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ားအေပၚ ပို၍နက္ရိႈင္းေသာ နားလည္ သေဘာေပါက္ျခင္းမ်ားမွ ရရွိလာသည့္ အသိပညာမ်ားအား စစ္ဘက္အရာရွိမ်ားက ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းအား အကူအညီ ေပးေပသည္။ ေနာက္ဆုံးအားျဖင့္ဆိုရလွ်င္ ထိေရာက္ေသာ စစ္ဘက္တို႔မွ နာခံမႈေပးေရးအတြက္ အဓိကလူမႈေရး လိုအပ္ခ်က္သည္ လူထုလူ႔အဖြဲ႔အစည္း (civil society) နည္းလမ္းအားျဖင့္ စစ္ဘက္တို႔၏ အမ်ုိးတူသူမ်ား အတူစုေနသည့္စိတ္ထား (ghetto mentality) အား တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ခ်သြားေရးပင္ျဖစ္သည္။ လက္တင္အေမရိကတြင္ အေပ်ာ္ထမ္း လက္နက္ ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ တိုးတက္ေနေသာပ်ံ႕ႏွံ႔မႈက မ်ားစြာ လိုအပ္ေနေသာ သေဘာထားဆိုင္ရာ ညိွႏိႈင္းမႈ မ်ား (attitudinal adjustment) ကို အလ်င္စလို ေဆာင္ရြက္ ၿပီးစီးေနေစတာမ်ဳိး ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေနႏုိင္ေပသည္။ တကယ္တန္းအားျဖင့္မူ ထိုအေျပာင္းအလဲမ်ား အားလုံးသည္ ပါ၀င္သူ အားလုံးထံမွ ႀကီးမားေသာ စိတ္ရွည္မႈႏွင့္ နားလည္မႈမ်ားကို လိုအပ္လ်က္ ရွိေနေပသည္။

(ဘာသာျပန္သူမွတ္ခ်က္။ ၊ ဤေနရာတြင္ အပိုင္း(၂) ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲကမၻာ ၏ ပထမဆုံးအခန္းျဖစ္ေသာ အခန္း (၄) လက္တင္အေမရိကမွ တပ္မေတာ္မ်ားႏွင့္လူထု လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအခန္း အၿပီးသတ္ၿပ ီျဖစ္ပါသည္။ ဤေနရာ၌ တခုသတိထား ဖတ္ရႈနားလည္႐န္ ဘာသာျပန္သူ အေနျဖင့္ အႀကံျပဳေျပာၾကားလိုသည္မွာ ဤစာအုပ္အားထုတ္ေ၀သည့္ခုႏွစ္မွာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ျဖစ္သည့္အတြက္ ဤစာအုပ္ပါ ေဆာင္းပါးမ်ားအား ေရးသားေဖၚျပရာတြင္ အသုံးျပဳေနေသာ အခ်ိန္ကာလ ႀကိယာ၀ိေသသနမ်ားအား ထို ၁၉၉၆ ခုနွစ္ အေပၚမူတည္၍ စဥ္းစား နားလည္ရန္ျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ မၾကာေသးမီကဆိုလ်ွင္ ထို ၁၉၉၆ ခုနွစ္နားတ၀ိုက္ကာလဟု နားလည္သင့္ၿပီး အနာဂါတ္ဆိုလွ်င္ ထို ၁၉၉၆ ခုႏွစ္နား တ၀ို္က္ဆီမွ လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္ေသာ ခုႏွစ္ကာလမ်ားအျဖစ္ နားလည္လွ်င္ အခ်ိန္ကာလႏွင့္ျဖစ္စဥ္ ဆက္စပ္နားလည္မႈမ်ား အားလုံး အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ သြားမည္ျဖစ္သည္ဟု ထင္ျမင္မိပါသည္။ အပိုင္း(၂) ဖြ႔ံၿဖိဳးဆဲကမၻာ၏ ဒုတိယအခန္းျဖစ္ေသာ က်ေနာ္တို႔ေဒသ ျဖစ္သည့္ အခန္း(၅) အာရွေဒသ၏ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း (Controlling Asia’s Armed Forces) ဟူေသာ အခန္းကို ေနာက္အခန္းတြင္ ေလ့လာဖတ္ရႈ ရမည္ျဖစ္ပါသည္။ )

ဘာသာျပန္သူ
ေက်ာ္ထင္

< Prev		Next >